Jasna Novak

Jasna Novak (Zagreb, 1. jun 1925 Beograd, 10. maj 2002) bila je glumica, dramaturg, prevodilac i kolekcionar. Predispozicije za životna interesovanja je stekla odrastajući uz oca Viktora Novaka (Donja Stubica, 1889 – Beograd 1977), akademika, vrhunskog poznavaoca latinskog jezika, paleografije i srednjevekovne diplomatike čiji je dom bio mesto okupljanja kulturne elite toga doba. U ambijentu u kojem je svestrano obrazovanje bilo na prvom mestu, a strani jezici gotovo ravnopravni sa maternjim, među prijateljima kao što su dirigent Živojin Zdravković, ili pisac Danilo Kiš i mnoga druga poznata imena tog vremena, Jasna Novak je bila okružena slikama Ignjata joba, Save Šumanovića, Mirka Račkog, Zlatka Šulentića... Muzičko obrazovanje je stekla od kuma Josipa Slavenskog i zahvaljujući interesovanjima oca Viktora Novaka koji je bio i predsednik Prvog beogradskog pevačkog društva. U Pragu je završila glumački i dramaturški odsek Akademije za pozorište i film. Glumila je u Pragu i Olomoucu (ČSSR) i Ateljeu 212 u Beogradu. Godine 1962. boravi u Italiji. Radila je sa poznatim rediteljima Zdenjekom Burijanom, Jiržijem Frejkom i Aronom Salcerom. Ostvarivši uloge Viole u „Bogojavljenskoj noći“, Puka u „Snu letnje noći“, Selimene u „Mizantropu“, Angele u „Žoržu Dandenu“, Marije u „Vojceku“ i druge, napustila je glumu i opredelila se za prevodilački rad – prevodila je sa češkog, slovačkog i engleskog pozorišne i radio drame, romane, kataloge izložbi i udžbenike. Godinama se bavila simultanim prevođenjem pozorišnih predstava na BITEF-u i drugim festivalima u zemlji i inostranstvu. Prvi je prevodilac Vaclava Havela kod nas, a na strane jezike prevodila je dela Ljubomira Simovića, Ranka Marinkovića, Marjana Matkovića i drugih autora. Objavljivala je eseje i prikaze iz oblasti dramaturgije (Politika, Naša scena). Bila je član Udruženja književnih prevodilaca Srbije od 1957, a član uprave istog Udruženja od 1967. do 1969. godine.

Sakupljanjem šibica i nalepnica za šibice, najverovatnije je počela da se bavi za vreme boravka u Pragu, nastavivši da, po povratku u Beograd 1960. godine, intenzivno obogaćuje zbirku. Njena kolekcija se uvećavala zahvaljujući mnogim putovanjima, a mnogobrojni primerci stizali su joj direktno sa fabričke trake iz Francuske, Belgije, Švedske, Španije i Japana. Retke primerke šibica često joj je, kao veliki putnik sa svojih putovanja donosio dr. Ivica Stanković, oftalmolog svetskog ranga. Kolekcija je samo za prvih deset godina sakupljanja dostigla brojku od 20.000 primeraka. Putujući po svetu Jasna Novak je razmenjivala raritete sa drugim pasioniranim filumenistima i tako doprinela raznovrsnosti i bogatstvu kolekcije. Izlagana je na mnogim filumenističkim revijama u Evropi, a veliki publicitet je imala izložba u Pragu 1968. godine.

Bila je udata za novinara i umetničkog kritičara Petra Popovića. Danas je kolekcija u vlasništvu poćerke Jovane Popović Benišek mr slikarstva, koja zadnjih petnaest godina nastavlja njeno bogaćenje. U saradnji sa Spomen-zbirkom Pavla Beljankog, upriličena je izložba pod nazivom Light my fire, u galerijskim prostorima u Noći muzeja 2009. godine na kojoj je izložen deo kolekcije. Tom prilikom, u toku jedne noci, tačnije od 18-02h, ovu izložbu videlo je preko 5000 posetilaca.